Met iemand praten? Ik ben toch niet gek!’
Helaas denken nog veel mensen dat je ‘gek’ moet zijn om het nodig te hebben om met iemand te praten. NIKS IS MINDER WAAR. Alle succesvolle mensen die je kent of op tv ziet hebben in bepaalde periodes (of soms zelfs structureel en altijd) een coach, therapeut of vertrouwenspersoon waarmee ze belangrijke beslissingen en gedachten bespreken. Waarom denken wij dan toch vaak dat we alles maar alleen moeten oplossen?
Je leert niet alles op school. We leren vakkennis, hoe we ongeveer omgaan met elkaar in sociale situaties en we leren hiërarchie. Maar hoe je écht succesvol of gelukkig wordt, leer je niet. Welke stappen moet je volgen om succesvol te worden? Of om gelukkig te worden? Te blijven? Hoe leer je tevreden te zijn met wat er is? En hoe kun je in deze maatschappij ontspanning en rust vinden in jezelf? Dat zijn dingen die je soms op een andere plek moet leren, omdat dit op school niet in je vakkenpakket zit.
En die andere plek, waar je dat kan leren, dat ben ik! Om je nog duidelijker te maken dat je dus niet zwak bent als je om hulp vraagt, deel ik onderstaand verhaal graag met je (Een verhaal uit: The Seven Habits Of Highly Effective People – Stephen Covey).
Dierenschool.
De dieren organiseerden een school om hun kinderen te helpen omgaan met de problemen van de nieuwe wereld. En om het curriculum (hardlopen, klimmen, zwemmen en vliegen) makkelijker te maken, besloten ze dat al hun kinderen alle vakken zouden volgen.
De eend was uitstekend in zwemmen, maar relatief slecht in rennen, dus wijdde hij zich aan het verbeteren van zijn rennen door extra te oefenen. Uiteindelijk raakten zijn zwemvliezen zo erg versleten dat hij zakte tot slechts gemiddeld zwemmen. Maar gemiddeld was acceptabel op deze school, dus niemand maakte zich daar zorgen over, behalve de eend.
In de klimles versloeg de adelaar alle anderen naar de top van de boom, maar hij bleef volhouden om zijn eigen methode te gebruiken om daar te komen. Dit was onaanvaardbaar, dus de adelaar werd zwaar gestraft.
En toen kwam de vis thuis van school en zei: “Mam, pap, ik haat school. Zwemmen is geweldig. Vliegen is leuk als ze me in het water laten beginnen. Maar rennen en klimmen? Ik heb geen benen en ik kan niet uit het water ademen.
Als we die vis beoordelen op zijn vaardigheden om te klimmen, zal hij zijn hele leven geloven dat hij niet goed genoeg is. Iedereen is ergens anders beter in, doe wat je leuk vindt en wat je goed kan, help daar anderen mee en maak gebruik van elkaars krachten. Daarmee ben je niet zwak, maar juist sterk en in de gelegenheid om nog sterker te worden!
Je kwetsbaar opstellen kan echt heel lastig zijn. Dat is niet gek. Je doorbreekt meestal iets en stelt je open voor feedback. Al is het maar een gewoonte of een manier van leven die je vanuit je opvoeding hebt meegekregen. Soms zijn we dat niet gewend, zoals in het verhaal hieronder duidelijk wordt. Je mag soms best even stilstaan bij wie je die feedback geeft of hoe die je gegeven wordt? Hopelijk wordt hieronder een beetje duidelijk wat ik bedoel.
Zo doen we dat hier nu eenmaal…
In een kooi met tien apen wordt een banaan opgehangen. Onder de banaan staat een trap. Als een van de apen een poot op een traptrede zet om de banaan te gaan plukken, worden alle apen natgespoten. Dat vinden ze niet leuk. En als het daarna nog een keer gebeurt, beginnen ze verbanden te zien. Zodra nu een van de apen ook maar een beweging maakt die erop lijkt dat hij de trap wil beklimmen, zullen de andere negen apen hem willen tegenhouden. Ze hebben immers geen zin in nog een nat pak.
Na verloop van tijd worden de apen een voor een vervangen door een nieuwe aap die nergens van af weet. De nieuweling ziet de banaan, besluit die te gaan oogsten, maar wordt dan door de negen resterende ‘oude’ apen hardhandig van dat voornemen afgebracht. Als er nog een ‘oude’ aap door een ‘nieuwe’ wordt vervangen, herhaalt zich dat. Waarbij de eerste nieuweling enthousiast meehelpt de laatst-gekomene een pak rammel te geven.
Zo vervangen we alle ‘oude’ apen en is er geen aap meer in de kooi die het ‘natspuiten-omdat-je-een-poot-op-de-trap-zette’ aan den lijve meemaakte. Toch zal geen aap het in zijn hoofd halen om ook nog maar een poot naar die trap uit te steken.
Waarom niet? Omdat ze dat op zo’n harde manier hebben geleerd: ‘Dat doen wij hier gewoon niet…’
Soms ben je in het verleden afgestraft voor bepaald gedrag door je omgeving, niet omdat jouw gedrag niet oké was, maar omdat het jouw omgeving deed denken aan een andere situatie. Of omdat de cultuur het niet passend vond. Dat zegt dus niks over jou, maar over de ander.
Nog een verhaal dan, wederom uit: The Seven Habits Of Highly Effective People – Stephen Covey
De oude vrouw of de jonge vrouw – ‘De manier waarop wij zien, zo is het probleem’.
Een hoogleraar liet zijn klas eens deze tekening zien. Hij vroeg zijn studenten wat er te zien was. Al snel ontstond er discussie, die uitliep op een ruzie. De een vond de vrouw midden 20, de ander minstens 80 jaar oud. En een ieder was overtuigd van zijn/haar eigen gelijk.
De hoogleraar legde uit dat de manier waarop wij zien, een gevolg is van ons referentiekader. De manier waarop wij wat wij zien interpreteren en proberen te begrijpen, wordt gevormd door onze opvoeding, omgeving, onze ervaringen en onze ontwikkeling.
Dit is de verklaring voor waarom sommige mensen eerst alleen de jonge vrouw zien, waar anderen in eerste instantie alleen de oude vrouw zien. Beiden kunnen gezien worden.
De boodschap van het verhaal: probeer open te staan om de referentiekaders van anderen te zien, horen en begrijpen. Het kan je wat leren, maar het zal er in ieder geval voor zorgen dat er geen ruzie ontstaat terwijl jullie beiden gelijk hebben. Wij zien de wereld zoals wij zijn, niet zoals hij is. Ga samen in gesprek over hoe je de dingen ziet en misschien ontdek je wel iets moois, iets leerzaams, iets wat iets toevoegt aan jullie relatie.