“Ik heb gewoon teveel stress.”
Het is één van de meest voorkomende dingen die ik hoor in mijn praktijk. En logisch ook, want veel mensen voelen zich opgejaagd, overprikkeld, moe of continu “aan” staan. Vaak denken we dan meteen dat de oplossing zit in minder werken, beter plannen of meer rust nemen.
Maar eerlijk? Heel vaak is stress niet het échte probleem.
Stress is vaak het gevolg van iets dat daaronder ligt.
Bijvoorbeeld:
* altijd maar doorgaan,
* jezelf willen bewijzen,
* geen nee kunnen zeggen,
* bang zijn om anderen teleur te stellen,
* controle willen houden,
* het gevoel hebben dat je altijd productief moet zijn.
En dat maakt stress meteen veel ingewikkelder dan alleen een volle agenda.
Want wat ik vaak zie, is dat mensen eindelijk rust nemen… maar zich vervolgens nog steeds niet rustig voelen.
Misschien herken je dat wel:
- Je hebt eindelijk een vrije avond, maar kunt niet ontspannen.
- Je gaat op vakantie, maar je hoofd blijft doorgaan.
- Of je voelt je schuldig wanneer je even niks doet.
Dat komt omdat stress niet alleen in je planning zit, maar vaak ook in je systeem.
Veel mensen hebben jarenlang geleerd dat doorgaan normaal is. Dat hard werken iets goeds is. Dat zorgen voor anderen belangrijker is dan zorgen voor jezelf. Dat je sterk moet zijn, veel moet kunnen en niet moet zeuren.
En begrijp me niet verkeerd: eigenschappen zoals discipline, verantwoordelijkheid, betrokkenheid en doorzettingsvermogen zijn prachtige kwaliteiten. Alleen slaan die kwaliteiten soms door.
Dan wordt “altijd doorgaan” ineens je standaard.
Ik zie dat vaak bij mensen die enorm sterk zijn geworden in aanpassen, zorgen, volhouden en presteren. Mensen die ontzettend veel kunnen dragen. Maar juist daardoor ook te lang over hun eigen grenzen heen gaan.
Totdat het lichaam uiteindelijk ingrijpt. En wat veel mensen dan lastig vinden, is dat echte ontspanning niet zomaar terugkomt zodra de agenda leger wordt.
Want als jouw zenuwstelsel jarenlang gewend is geweest aan:
* haasten,
* regelen,
* nadenken,
* alert zijn,
* verantwoordelijkheid dragen,
dan gaat rust soms juist onveilig of ongemakkelijk voelen.
Sommige mensen voelen zich pas “veilig” wanneer ze bezig zijn. Dat klinkt misschien gek, maar het gebeurt vaker dan je denkt.
Dan ontstaat er onrust zodra het stil wordt.
Dan pak je automatisch je telefoon zodra je even zit.
Dan ga je schoonmaken, regelen of nadenken terwijl je eigenlijk moe bent.
Niet omdat je lui bent.
Niet omdat je niet wilt ontspannen.
Maar omdat je systeem gewend is geraakt aan spanning.
En daar zit vaak een veel diepere laag onder.
De perfectionist die alles controleert, probeert vaak kritiek of afwijzing te voorkomen.
De helper die altijd klaarstaat voor anderen, voelt zich soms pas waardevol wanneer hij of zij nodig is.
De harde werker die nooit stilzit, is vaak bang om tekort te schieten.
Dat zijn geen slechte eigenschappen. Vaak zijn het juist hele lieve, sterke en ambitieuze mensen. Alleen heeft hun systeem ooit geleerd:
“Ik moet doorgaan.”
“Ik moet het goed doen.”
“Ik moet sterk zijn.”
En wanneer dat jarenlang automatisch doorgaat, raakt iemand uiteindelijk uitgeput.
Daarom geloof ik ook dat herstellen van stress niet alleen gaat over meer rust nemen. Het gaat ook over eerlijk kijken naar de patronen die ervoor zorgen dat je jezelf steeds opnieuw voorbijloopt.
Want zolang jouw hoofd denkt dat je pas veilig, goed genoeg of waardevol bent wanneer je presteert, doorgaat of iedereen tevreden houdt… blijft echte rust vaak moeilijk voelen.
Misschien hoef je dus niet beter te worden in volhouden.
Misschien mag je juist gaan oefenen in vertragen, voelen, grenzen aangeven en luisteren naar jezelf.
Want soms ben je niet moe van alles wat je moet doen…
maar van de manier waarop je met jezelf omgaat.
Wil je hier meer over horen? Luister dan naar aflevering 21 en 22 van Dian’s Praktijk – De Podcast. Of ga aan de slag met mijn gratis videotraining voor inzicht in je stress! Liever lezen? Dan heb ik nog 2 gratis e-books over stress en ontspannen, die vind je hier!